Te whirinaki o ngā tae i te whakamātautau o te wāhi mō te whare, ā, i waho hoki, he nui ake te taumata o tēnei i te whakaahua anake. He tino wāhanga ngā tae mā, i te whakamārama i te rahinga o te hiko e whakamahinga ana ngā rākau hiko o tō koutou whare i tēnei tau. Inā he tae mā ngā whāriki i te whakamātautau, he iti ake te hiko tāwhai, ā, he iti ake hoki te mahi o ngā rākau hiko o tō koutou whare. Ko tēnei tikanga i te pūtake o ngā pūnaha pūtaiao: ko ngā whāriki pango he nui ake te whiwhi i ngā rere o te rā, ā, he hiko tēnei, ā, ko ngā whāriki mā he nui ake te whakahoki i ēnei rere ki te rangi. I te mātauranga i te āhua o ngā tae mā i te whakamārama i te whakamāhua o te hiko, ka hāngā i ngā pakaru iti i ngā utu hiko, ā, i ngā utu whakamātautau hoki i ngā whare noho, ngā whare pakihi, me ngā whare whakamātautau.
Ko te whakamāhua o te hiko he take matua mō ngā kaiwhakamātautau, ngā kaiwhakamātautau whare, me ngā kaitiaki o ngā whare i tēnei wā, hei whakamāmā i ngā utu whakamātautau, ā, hei whakamātata ki ngā ture whakamāhua o te ao. ngā tae mā he tohu i tēnei he otinga māmā, he iti ngā utu, ā, he whakamātautau kia māmā te whakamahi i ngā rautaki whakamāngō i te hiko. Ahakoa i ngā kōpae o waho o ngā pūtā, i ngā kōpae o ngā pāpā, i ngā kōpae o roto, ko ngā tae pārāwhā, ngā tae mātātā, me ngā tae mātātā, e whakamāhinga ana i ngā tae pango i te whakamāngō i te hiko. Ko tēnei tuhinga e whakamārama ana i te pūtaiao, ngā whakamātautau, me ngā uru mai i te whakamāngō i te hiko i runga i ngā tae, e whakapānui ana i ngā whakaahua hei āwhina mō ngā kaiwhakamātautau i ngā whare me ngā kaiwhakarite.
Te Pūtaiao o te Whakatau o ngā Tae Mā
Te Whakatau o te Hiko o te Rā me te Āhua o te Albedo
Ko te whakatau i te whakaahu o te rā, i te mātua hoki ko te albedo, he whakamārama i te wāhi o ngā whakauru o te rā e whakawhitinga ana i tēnei āhua, kāore i te whakamātua. Ko ngā tae pūmau, pērā i ngā whero, ngā kream, me ngā kākāriki mā, he rite tonu ngā uara o te whakaahu o te rā i waenganui i te 70% me te 90%. Ko ngā tae pāpā, pērā i ngā kākāriki mā, ngā kōwhai mā, me ngā kākāriki pāpā, he rite tonu ngā uara o te whakaahu i waenganui i te 50% me te 75%. Ko ngā tae pango, i te rārangi, he iti noa ngā uara o te whakaahu, i waenganui i te 10% me te 30% o ngā whakauru o te rā. Ko tēnei rerekētanga e whakamānui ana i ngā marama me ngā tau o te whakamāhi, ā, ī ake tonu i ngā rohe māmā, i reira ko te whakamāhi i te hukapapa te nuinga o ngā utu mō te hiko.
Te Whananga o te Hiko i te Rākau o te Whare
Te whāriki o te whare—ēnei ko ngā pūnaha ā-wāhi, ngā tuanui, ngā matāwae, me ngā whāriki kātahi e whakamāhinga ana—hei te rāhui tuatahi i waenganui i te wāhi ā-hapori o roto me ngā āhuatanga tāwhai o waho. Inā he kōrero māmā ngā tae mā, ka whakamāhinga ki ngā tuanui, ki ngā pūnaha ā-wāhi rānei, ka whakaiti i te rere o te hāngā i waenganui i te wāhi ā-hapori o waho me te wāhi ā-hapori o roto. Ko tēnei tuanui i tāia ki ngā tae tāwhai, ka noho tonu i te 20 ki te 30 degrees Fahrenheit māmā ake i tēnei tuanui ōrite i tāia ki ngā tae pango i raro i ngā āhuatanga ōrite o te rā. Ko tēnei whakaiti o te hāngā e whakamāhinga ana i te mahi o ngā pūnaha hōhi, e whakaiti ana i te wā o te whakamāhinga me ngā whakamāhinga o te hau. Ko tēnei āhua he mātua i ngā whare tauhokī e whānui ana ngā tuanui, i ngā wāhi mātua i te hāngā, i āpiti ai ngā hāngā o te hōhi i ngā whakamāhinga o te hau.
Ngā Whakamāhinga Mahi i ngā Whare Ā-Rārangi
Ngā whare pakihi me ngā whare ahumāra
Ngā whare pakihi nui, ngā wharepōkai, me ngā whare hanga hāngai ana ki te whakamātau i ngā tae mā whakamātautau kia pai ai ngā whakamātautau. I ngā wharepōkai e whakamāhinga ana i ngā rākau rīti, i ngā whare hāngai hāngai, he whakamātautau āhua o ngā whakamātautau i ngā tae pārāoa i ngā rākau rīti i te whakamātautau i ngā tae pango. I ngā whare hāngai i ngā rohe māmā, he 15% ki te 25% te whakamātautau i ngā whakamātautau i ngā whakamātautau i ngā tae o waho i ngā whakamātautau i ngā tae o waho. I ngā whare hāpai e whakamāhinga ana i ngā tae kākāriki, i ngā tae pārāoa o waho, i ngā tae pārāoa o roto, he whakamātautau āhua o ngā whakamātautau i ngā whakamātautau i ngā tae o waho i ngā wā o te ahiahi. I ngā whare hāpai o te hāpai, o te whakamāhinga, i ngā wā e hāngai ana te whakamātautau i te hāngai o ngā hua, o ngā kaimahi, he whakamātautau āhua o ngā tae māwhero i ngā wāhi o te whakamāhinga, o ngā wāhi o te whakamāhinga, o ngā rākau rīti.
Ngā whakamātautau i ngā whare noho, i ngā whare hāngai
Ngā whare noho, ākene pea i ngā rohe mātāwaka, i ngā wā hōu, i ngā wā tāwhai hōu, e whakamātau ana i ngā pakanga moni hauārangi e whakamāhinga ana i ngā rākau mā, i ngā rākau kōpū, i ngā rākau kōpū. Ko te whiriwhiri i ngā kōpū o waho he wāhi māmā rawa atu hei whakamāhinga, i muri iho ko te whiriwhiri i ngā rākau o te tuanui i te wā o te whakakapi. Ko ngā whare e whai ana i ngā kōpū mā o waho me ngā tuanui, e mau ana i ngā hāngā o roto i te 5 ki te 10 pereka Fahrenheihe iti ake i ngā whare e rite ana engari e whai ana i ngā kōpū pango, e whakamāhinga ana i te whakamāhi i ngā pūnaha hōu me te whakaroa i te ora o ngā pūnaha. Ko ngā kōpū mātātahi i ngā pātākai ki te tonga me ngā pātākai ki te rāwhiti e whakamāhinga ana i ngā hua nui rawa atu, i te whakamāhinga i ngā hāngā o te rā i te ata me ngā hāngā o te rā i te ahiahi. Ko ngā whare e whai ana i ngā whare noho, i ngā whare hokohoko, i ngā whare mahi, e whai ana i ngā pakanga hauārangi o te whare katoa i te whakamāhinga i ngā kōpū tāwhai i ngā whāriki katoa e kitea ana.
Te Painga Moni me te Painga Whaihua i te Wā Roa
Te Whakamāhinga i ngā Uta Hauārangi me te Hua o te Tāpoi
Ko te take moni mō te whakamahi i ngā rautaki tae mā, he rere kē i te āhua o te huarere, ngā utu huri noa mō te hiko, me ngā āhuatanga o ngā whare i tēnei wā. I ngā huarere mātua, ko ngā wā o te whiwhi anō i ngā whakamāhinga tae o waho i tēnei wā i waenganui i te toru ki te whitu tau i tēnei wā i tātai i ngā utu mō te hiko o te whakamāhinga o te huarere. Ko ngā whare pāpara e nui ana ngā hiahia mō te whakamāhinga o te huarere, e whiwhi ana i ngā pakaru i ngā utu hiko i ia tau mai i te 10% ki te 20% i tēnei wā i te whakamāhinga katoa o ngā tae mā ki ngā papa o ngā whare me ngā pāpā. Ko ngā whare noa i ngā rohe mātua e whiwhi ana i ngā whakamāhinga i ngā utu o te whakamāhinga o te huarere i ia tau mai i te 5% ki te 15% i tēnei wā. Ko ngā moni e hiahiatia ana mō te whakamāhinga o ngā pāpā, me ngā kōwhiringa mō ngā kōpae o ngā whare, he iti tonu i tēnei wā i tātai i ngā whakamāhinga o ngā pūnaha hāngā, kia rite ai ngā tae pārāoa hei whāinga pai o te whakamāhinga mai i ngā āhuatanga o ngā utu o te whakamāhinga me ngā utu ake.
Ngā Huinga Whakamātautau o te Whakaoranga me ngā Painga Taiao
I tua atu i te penapena pūngao tika, ko ngā tae mārama me ngā tae ngawari e whai wāhi ana ki ngā whāinga tauwhiro whānui mā te whakaiti i ngā pānga o te motu wera o te taone me te whakaiti i ngā tukunga waro o te whare. Ko ngā paerewa tuanui makariri kei te kitea i tēnei wā i roto i ngā tiwhikete whare matomato me ngā waehere pūngao. Ka taea e ngā whare e whakatinana ana i ngā reo tōraro puta noa i ngā mata o waho te whai tohu mō ngā hekenga o ngā ratonga, ngā whakaū tāke, ngā whiwhinga LEED rānei. Ko te pānga o te whānuitanga o ngā rautaki tae māra puta noa i tētahi rohe ka whakaiti i te hiahia hiko i ngā ahiahi wera, ka whakapai ake i te pūmautanga o te whatunga me te whakaiti i ngā utu pūngao utu nui. Ko ngā taputapu aromatawai pānga taiao e whakaatu ana i ngā wā katoa, ko ngā whare kua oti te whakaoti i ngā tae kōwhai, he iti ake ngā tukunga waro i te wā o te ora, i ngā hanganga ōrite me ngā whakaoti o waho pōuri, ina koa ka aromatawai i runga i ngā wā 20 ki te 40 tau.
FAQ
Ka whakaitihia rānei e ngā tae mātao ngā utu whakawera i ngā wāhi makariri?
I ngā rohe makariri, he iti ake ngā tae mā ake me ngā tae whakamātua i te whakamāngungu o te hōhi o te rā i ngā marama o te tau mātua, ā, he iti noa ngā whāinga ki te whakamāngungu. Heoi anō, ko te whāinga mātua o te hōhi i tēnei tau i ngā rohe makariri katoa he tuarāhine, i tēnei wā, he iti noa ngā whāinga ki te whakamāngungu i te wā o te hōhi. Ko ngā whare i whakamahinga ai ngā whakaaro mō te hōhi o te rā i hangaia ai, ka whakamāhinga ai ngā tae pango ake i ngā tapa tonga hei whakamāngungu i ngā marama o te tau mātua. Ko te whakatau hei whakamāhinga i ngā tae mā i ngā rohe makariri, me whakaaro i ngā whakaaro mō te āhua, ngā hiahia o te āhua o ngā whare, me ngā āhua o ngā whare i tēnei wā i tēnei wā.
E pēhea ana te tae o te paiti o roto i te whakamāngungu?
Ka pānga te tae peita o roto ki te kaha o te pūngao mā te marama e whakaata ana, me te whakaiti i ngā whakaritenga rama ā-ringa. Ko ngā tae kōhatu me ngā tae mātao i whakamahia ki ngā pakitara me ngā tuanui o roto e whakaata ana i te marama hanga me te māramatanga, ā, ka taea te whakaiti i te whakapau pūngao rama ki te 5 ōrau ki te 10 ōrau. Ka pai ake hoki te māramatanga o te māramatanga me te ahuareka o te tirohanga, e āhei ai ngā kaihautū ki te ū ki ngā pāmahana o roto i te wā makariri. Ka mahi ngā tae hauā o roto me ngā tae marama o waho ki te whakaiti i te whakapaunga pūngao katoa o te whare mā te whakanui ake i te whakamahinga o te māramatanga o te rā, me te whakaiti i te taumahatanga o te mātao me te māramatanga.
He aha ngā mata e whakarato ana i te painga o te pūngao nui rawa atu i ngā tae marama?
Ko ngā mata tuanui e whakarato ana i te painga tino pai o te pūngao, nā te mea ka whakawhiwhia ki te ra tika puta noa i te rā, ā, ko te mata ahuwhānui nui rawa i runga i te nuinga o ngā whare. Ko nga pakitara o waho, ina koa ko nga waahanga ki te tonga me te hauauru i te Tai Tokerau, he painga nui mai i nga tae marama me nga atarangi pastel. Ko ngā pakitara e anga ana ki te rawhiti me te uru e whai hua ake ana i ngā mata e anga ana ki te raki nā te tukunga o te rā i te ata me te ahiahi. I roto i te raupapa o te pānga tūponotanga: te tuanui, ngā pakitara e anga ana ki te tonga, ngā pakitara e anga ana ki te rawhiti me te uru, me ngā mata whakaata e karapoti ana i ngā whare, e tino whai wāhi ana ki te whakapai ake i te mahi pūngao whānui.
EN
